Канструюючы архіў

Да 6 траўня ў Кіеве праходзіць унікальная выстава «ZBOR. Рух беларускага мастацтва». Дэ-факта гэта віртуальны музей сучаснага мастацтва з гастролямі, якога не стае ў Беларусі. Мы пагутарылі з адным са стваральнікаў праекту, мастаком Сяргеем Шабохіным, пра сутнасць гэтага праекту і яго будучыню. А таксама зрабілі адмысловую галерэю з усімі працамі, прэзентаванымі на выставе, і кароткаю гісторыяй іх стварэння – каб пагрузіцца цалкам, давядзецца наведаць ZBOR у якім-небудзь з еўрапейскіх гарадоў.
 

 

 

Слова Сяргею Шабохіну, мастаку, куратару, сузаснавальніку даследчай платформы kalektar.org:

 

– Пасля досведу стварэння сайту ArtAktivist мне захацелася зрабіць партал, дзе можна было ў спакойным рэжыме займацца даследчаю працай. Я распавёў пра гэтую ідэю Сяргею Кірушчанку, які ў гэты час маніфеставаў неабходнасць з'яўлення ў Беларусі музею сучаснага мастацтва, потым падцягнуўся Лёша Барысёнак, яшчэ некаторыя людзі – і ўсе падтрымалі ідэю стварэння даследчай платформы, якая ў будучыні прывяла б да запачаткавання паўнавартаснага музею сучаснага мастацтва. Раз нашыя музеі не выконваюць гэтай задачы, працу трэба браць у свае рукі. Да таго ж для гэтага ёсць усе чалавечыя рэсурсы: эксперты, мастацтвазнаўцы.

Вынікам нашай працы стала даследчая платформа kalektar.org і адмысловы рэсурс ZBOR. Мы апыталі каля 40 экспертаў аб тым, якія творы, імёны, з’явы яны б уключылі ў музей сучаснага мастацтва, калі б ён з’явіўся ў Беларусі. Спіс атрымаўся вельмі вялікі, эксперты адмыслова склалі яго так, каб як мага больш мастацкіх стратэгіяў і пакаленняў былі ў ім рэпрэзентаваныя. Затым рада з шасці чалавек (Таццяна Арцімовіч, Аляксей Барысёнак, Андрэй Дурэйка, Валянціна Кісялёва, Аляксей Лунёў, Лена Прэнц) абрала 40 твораў, пра якія мы ствараем артыкулы, – мы адмыслова вырашылі казаць пра творы, а не пра мастакоў, каб больш паглыбіцца ў кантэкст і паказаць тыя работы, якія зрабілі найбольш сур’ёзны ўнёсак у развіццё беларускага мастацтва. Тут кожная праца – ключавая, немагчыма вылучыць 3–4 галоўныя, яны ўсе адна адную дапаўняюць.

Пакуль я працаваў над гэтым праектам, у Беластоку праходзіў практыку Паша Праабражэнскі. Там мы разам з Монікай Шэўчык, дырэктаркаю мясцовай галерэі «Арсенал», вырашылі зрабіць выставу па выніках нашай працы. Гэтак з 28 жніўня да 8 кастрычніка 2015 года ў Беластоку прайшла першая выстава ZBOR, якая выглядала як паўнавартасны музей: была відэазала і мноства дадатковых экранаў, кожны мастак быў рэпрэзентаваны скарочанымі тэкстам, дзвюма рэпрадукцыямі, а некаторыя і арыгіналамі. Шмат якія эксперты, што прыязджалі, не стрымлівалі пачуццяў, гаварылі, што мы за чатыры месяцы зрабілі вялікую працу, тую, што дзяржаўны музей у Менску мусіў зрабіць цягам 20 гадоў. Куратарам гэтай выставы разам са мною выступіў Сяргей Кірушчанка.

Другая выстава «ZBOR. Рух беларускага мастацтва» адкрылася 31 сакавіка 2016 года ў Кіеве ў прасторы «Ізаляцыя», яна будзе доўжыцца да 6 траўня. Канцэпцыя, 40 твораў і тэксты, засталася нязменная, але кожны раз выстава мусіць мяняцца, таму гэтым разам мы запрасілі іншых куратараў – Андрэя Дурэйку і Максіма Тымінько. Дурэйка – архіватар, вельмі скрупулёзны, ён вельмі даўно збірае архівы працаў беларускіх мастакоў, і ягоны ўплыў на наш архіў агромністы. Тымінько – мастак мультымедыйны, першы відэамастак у Беларусі, вельмі магутны, сярод іншага, працаваў з Церахавым, эстэтыка кліпаў «Капітал» – гэта ў тым ліку ягоных рук справа.

Выстава дзеліцца на дзве часткі. Першая – гэта 10–11 сценаў у вузкіх калідорах, на якіх вывешаныя рэпрадукцыі, тэксты і працы, гэта стварае атмасферу музейнага складу. Для другой часткі Тымінько падрыхтаваў велізарны экран, на якім цягам 2,5 гадзіны дэманструецца прэзентацыя пра ўсіх мастакоў. Што асабліва каштоўна: тыя работы, якія было магчыма, ён паказаў у арыгінальным памеры, 1: 1, дакладна падлічыўшы па памеры экрану. Гэта значыць, глядач можа зразумець, як на яго ўздзеяла б праца, калі б яна вісела перад ім на белай сцяне.

Выстава пакідае вельмі моцнае ўражанне. Калі ў Беластоку было адчуванне, што, вось, музей, які мы страцілі, мы яго нарэшце сабралі ды ён існуе, то ў Кіеве ты разумееш, што гэта адзіны магутны фонд, неверагодная кансалідацыя мастацкай супольнасці. На адкрыцці было шмат беларускіх экспертаў, і шмат якія ўжо рэальна расчуліліся. Усіх уражвала нашае адзінства, гэтага няма, напэўна, у ніводнай краіне былога Усходняга блоку.

Чаму нас запрасілі ў Кіеў? Бо ва Украіне такой даследчай працы таксама не праводзілі, і фонд «Ізаляцыя» цяпер хоча гэты досвед паўтарыць. У выставы «ZBOR. Рух беларускага мастацтва» будуць вялікія гастролі, мы будзем катаць яе па Еўропе і штораз запрашаць новых куратараў. Упэўненыя, што мы даможамся і таго, каб выстава прайшла ў Беларусі ў поўным аб'ёме, але пакуль што гэта немагчыма. І, вядома, праект толькі пачынаецца, таму пасля першых 40 твораў мы працягнем пашыраць архіў.

 

40 твораў беларусскага сучаснага мастацтва, прадстаўленных на выставе ZBOR
 

 

 
 
 
 
 
 
«ZBOR. Канструюючы архіў» (першая прэзентацыя: 28 жніўня–8 кастрычніка 2015 года; галерэя «Арсенал» у Беластоку, Польшча) – маштабны даследча-экспазіцыйны праект, які прэзентуе 40 выбраных твораў беларускіх мастакоў, створаных з 1980-ых да 2014 года. Усе выбраныя творы – адныя з ключавых выказванняў, якія вызначылі ў той ці іншай ступені развіццё розных кірункаў беларускага сучаснага мастацтва».
 
Падрабязней чытай тут

 

Фота by Андрэй Дурэйка
Апісанне твораў by каманда даследчай платформы Kalektar

 


КАМЕНТАРЫ (1)

Гнат
Гнат | 2016-05-02 16:10:24

шыкоуны матэрыял. толькi галерэя не дагружаецца

КАМЕНТАВАЦЬ