20390 0

Закінутая Беларусь. Частка першая

Супольна з удзельнікамі банды Meridian’28 вызначаемся, куды рвануць, калі захацелася палазіць па аварыйных будынках ці проста рэлакснуць у цішы. Гэтым разам адкрываем забытыя споты Віцебскай i Менскай абласцей.

 

Віцебшчына


Сядзіба Рудніцкіх
в. Дзедзіна, Міёрскі раён

Закінутую зараз сядзібу шляхетнага роду Рудніцкіх пабудавалі ў 1820 годзе на замову суддзі Аляксандра Рудніцкага. Па гісторыі маёнтка можна было б зняць нармалёвы блокбастар: другім уладальнікам месца стаў Зігмунт Рудніцкі, які хуценька прапіў спадчыну і аддаў сядзібу за даўгі сям’і Вішнявецкіх. Перад самым пачаткам Другой сусветнай сваячніца Зігмунта, Алена Яблонская, выкупае маёнтак, каб перадаць яго Вінніцкаму ўніверсітэту. Падчас нямецкай акупацыі Зігі вяртаецца ў Дзедзіна, немцы прызначаюць яго старастам, але за надта добры і мяккі характар амаль адразу ж расстрэльваюць. Пасля вайны сядзіба пераходзіць да калгаса «Ленінскі шлях». У нашы часы на ўзнаўленне і рэстаўрацыю грошай няма, а таму маёнтак выстаўляюць на таргі – праўда, ахвотных яго выкупіць пакуль не знаходзіцца.

Прагуляйся па рэштках парка, які быў насаджаны акурат перад будынкам, паспрабуй уявіць, як выглядала лесвіца на другі паверх, калі з яе скатваўся бухі Зігі, зацані паследкі савецкага мінулага – напрыклад, ляпніну з чырвонымі зоркамі. Будзь асцярожны – маёнтак ніхто асабліва не даглядае, а таму частка перамычак паміж паверхамі разбурылася і ніколі не ведаеш, калі ў наступным пакоі не будзе падлогі.

Падрабязней тут

 

 

Касцёл святой Веранікі
в. Селішча, Ушацкі раён

Знайсці гэты спот вельмі лёгка – касцёл настолькі высокі, што яго відаць здалёк з любой навакольнай вёскі. Гэта тыповае позняе барока: магутныя сцены, пяць алтароў і калоны – нават закінуты, без даху, касцёл святой Веранікі выглядае магутна. Пабудавалі яго ў 1726 годзе пры бернардынскім манастыры, а падчас Другой сусветнай нармалёва размалацілі бамбёжкамі – будынак застаўся без вежы і кавалка столі. Перад тым як залазіць унутр, раім добра агледзецца і памацаць наваколле рукамі – часам цэгла проста падае зверху без усялякага папярэджання.

З паўночнага боку касцёла знаходзяцца руіны манастыра. Калі не баішся запэцкаць свае белыя Converse, раім асабліва зацаніць калодзеж у сутарэнні – месцічы ўпэўненыя, што там магчыма нават днём сустрэць прывідаў. Трапіць у сутарэнне можна звонку, але лягчэй пралезці з-за алтара.

Падрабязней тут

 

 

Белая царква
в. Белая царква, Чашніцкі раён

Белую царкву (якая афіцыйна называецца Троіцкай) бачна здалёк – яна стаіць на ўзвышшы на беразе возера. Месца сапраўды казырнае: у пачатку XVI стагоддзя першую цагліну на будоўлі тут заклаў знакаміты дзеяч ВКЛ Багдан Сапега. Праўда, ужо ў наступным стагоддзі царкву разбурылі, каб адбудаваць у стылі ранняга барока. Дарэчы, тут ёсць нагода для гонару: даследчык Раальд Раманаў лічыць, што гэта адзіны будынак у свеце ў стылі ранняга барока, які захаваўся ў сваім першапачатковым выглядзе.

Вежа царквы выкарыстоўвалася для абароны – апроч вышыні і стратэгічнай лакацыі, пра гэта сведчыць таўшчыня сценаў (не менш за два метры). Гэтыя прымочкі не выратавалі бажніцу ад разбурэння ў 1930-х, затое дапамаглі выконваць функцыю зернясховішча пры Саветах.

Раней на вежы трэніраваліся альпіністы, а зараз сюды прыходзяць вернікі – у двары ёсць новы крыж, а ўнутры на сценах знойдзеш папяровыя абразы. Каб атрымаць максімум ад трыпу, не забудзься на плаўкі – суседняе Белае возера вельмі чыстае і вабіць прыемным зялёным беражком.

Падрабязней тут

 

 

Царква ў вёсцы Свяча
в. Свяча, Бешанковіцкі раён

Невялікая царква з чырвонай цэглы сапраўды нагадвае па форме свечку. Сёлета царкве 120 гадоў. Акрамя прыемнай архітэктуры, якую можна разгледзець, калі паднапружыць уяўленне, тут яшчэ і неверагодна чыста. Бачна, што за руінамі даглядаюць – трава скошаная і ніводнай паўтарахі з-пад «Крыніцы». Падымі галаву, каб знайсці дом апошніх насельнікаў Свячы – пары буслоў.

Падрабязней тут

 

 

Меншчына

 

Сядзіба Слатвінскіх
в. Раванічы, Чэрвеньскі раён

Памарыць пра былыя шляхетныя часы можна ў родавым гняздзе Слатвінскіх у Чэрвеньскім раёне – закінутым палацава-паркавым комплексе ў вёсцы Раванічы.

Слатвінскія хадзілі ва ўлюбёнчыках вялікага князя літоўскага і караля польскага Стэфана Баторыя. Таму жытло Слатвінскія будавалі з размахам – пачынаючы з XVIII стагоддзя. У 1799-м на тэрыторыі сядзібы з’явіўся касцёл святога Антонія, які амбітна планавалі прыстасаваць пад пахавальню. На пачатку XIX стагоддзя сядзібе зайздросцілі ўсе суседзі: акрамя вялікага дома, у Слатвінскіх была свая пякарня, піваварня, кузня і нават сырніца з малочніцай. У другой палове таго ж стагоддзя Людвіг Слатвінскі, маршалак Менскай губерні, пачаў будаваць палац, рэшткі якога – адзінае, што захавалася ў Раванічах.

Зараз сядзіба выглядае даволі самотна і ўнутры будынку рабіць асабліва няма чаго – тым больш, што падлога амаль паўсюль правалілася. Аднак, калі прадрацца праз зараслі адзічэлага парку, можна зацаніць ладную сажалку і складаную сістэму штучных вадаёмаў, якой асабліва ганарыліся Слатвінскія. Дарэчы, у парку сядзібы растуць адзіныя ў Беларусі экзэмпляры белага дуба і серабрыстага клёна, а ў некалькіх хвілінах хады ад комплексу знойдзеш спіртзавод Слатвінскіх, што функцыянуе і сёння.

Падрабязней тут

 

 

Троіцкі касцёл
в. Беніца, Смаргонскі раён

На цэнтральнай плошчы невялікай вёскі Беніца пад Маладзечнам знаходзіцца магутны каталіцкі храм у стылі позняга барока. Менавіта тут Міхал Клеафас Агінскі хрысціў сваіх дзяцей. Гісторыя касцёла даволі драматычная: яго адбудавалі ў 1701 годзе і перадалі бернардынцам, наступныя паўтара стагоддзя пры ім дзейнічала школка, у сярэдзіне XIX яго вырашылі зачыніць, а праз тры дзесяцігоддзі нават і разабраць. Пасля бедны касцёл перабудавалі ў царкву, а ў 1919 зноў вярнулі каталікам. Зразумела, што падчас гэтай дурной актыўнасці выгляд забудовы змяніўся, алё ўсё адно выглядае будынак дастаткова прывабна, унутры нават захаваліся надмагільныя пліты і сякія-такія ўпрыгожванні.

Па хісткіх прыступках можна залезці на вежу і пасядзець на паддашку – лепшага месца, каб зацаніць навакольны пейзаж і паслухаць вецер, прыдумаць немагчыма. Самы цікавы момант гэтага трыпу чакае цябе ў сутарэнні – там знаходзяцца пахавальні Швыкоўскіх і Кацелаў. Не так даўно іх разрабавалі, а таму зараз па ўсёй падлозе валяюцца косткі двухсотгадовай даўніны. Калі ў школе ты не нагуляўся з гіпсавымі чарапамі – у Беніцы табе спадабаецца.

Падрабязней тут

 

 

Палац Манюшкі
г.п. Смілавічы, Чэрвеньскі раён

На тэрыторыі сельгаскаледжа ў гарадскім пасёлку Смілавічы цябе чакае сапраўдны зрыў даху: за рагом трохпавярховага корпуса, у парку знойдзеш шыкоўны палац у стылі псеўдаготыкі. Асабліва вылучаецца замкавая вежа з абароннымі зубцамі і стылізаваныя валюты на фасадзе – выглядае гэта зусім не па-беларуску. Да таго ж маёнтак узведзены дзедам Станіслава Манюшкі. Забудова пачалася ў XIX стагоддзі на месцы былога замка. Дзед кампазітара не быў уладальнікам палаца, а займаўся яго справамі як арандатар, але змог падкапіць грошай і выкупіў месца ў гаспадароў.

Пасля будоўлю падхапілі Аляксандр Манюшка і наступны ўладальнік комплексу Лявон Ваньковіч. Новую частку, якая выглядала як мікс неаготыкі і мадэрну, спалучылі са старой у 1900 годзе – у пераходзе паміж будынкамі былі неверагодна вялікія вокны, а сама прастора выкарыстоўвалася як аранжарэя. Паглядзі на пераходы паміж пакоямі і ўяві, як у бальнай зале штотыдзень ладзіліся танцы і більярд, а ў новай частцы палаца захоўвалася вялікая калекцыя жывапісу і старажытных рукапісаў.

Падчас рэканструкцыі 1973-га, калі палац рыхтавалі да таго, каб ён стаў корпусам каледжа, да ўвахода прыбудавалі пад’езд у хрушчоўскім стылі. Некалькі гадоў таму дзе-нідзе ўставілі шклопакеты – каб выглядала па-багатаму. Зараз унутры таксама ідзе рэканструкцыя, але трапіць можна спакойна.

Падрабязней тут

 

 

Аўтар Nasta Eroha

Фота by Meridian’28


ВЫШЭЙ
ЗГАРНУЦЬ КАМЕНТАРЫ

Пакуль няма ніводнага каментара

Напісаць каментар

альбо аўтарызацыя
Неадэкватныя па меркаванні рэдакцыі каментары могуць быць выдаленыя.