Як дапамагчы пратэстоўцам, калі сам(-а) на акцыі не выходзіш?

Кожны(-ая) сам(-а) вызначае для сябе, наколькі далёка гатовы(-ая) заходзіць падчас акцый пратэсту. Мы не заклікаем цябе выходзіць на вуліцу, як не заклікаем і заставацца дома. Прычыны не апынуцца ў гушчы падзей могуць быць рознымі: стан здароўя, страх, асабістыя перакананні, адказнасць за блізкіх. Але калі быць дома і бяздзейнічаць для цябе невыносна, ведай: нават маленькая дапамога можа выратаваць жыццё. Сабралі чэк-ліст таго, як можна дапамагчы іншым у хісткай абстаноўцы апошніх дзён. Беражы сябе, перадавай далей.

 

Сувязь

  Ты можаш зняць пароль са свайго вайфая і перанесці роўтар бліжэй да акна. Так у пратэстоўцаў з'явіцца шанец падключыцца да інтэрнэту, калі той зноў раптам ляжа.

  Усталюй сабе (і блізкім) VPN-праграмы, якія ствараюць бачнасць таго, быццам ты заходзіш у інтэрнэт з іншай краіны, дзе няма блоку. Акрамя доступу да інфармацыі, будзе магчымасць, напрыклад, паведамляць сябрам за мяжой звесткі пра іх блізкіх. Дапамажы блізкім усталяваць гэтыя праграмы. Вось тут сабраны загрузныя пакеты апак. Чытачы кажуць, што лепш за ўсё працуюць Psiphon для Android і PC, Tachyon і Nord VPN для MAC IOS. Калі няма інтэрнэту, спасылкі можна адпраўляць у SMS. Многія файлы-загрузнікі VPN спампоўваюцца пры блакаванай сетцы.

 

Грошы

  Ты можаш заданаціць ахвярам рэпрэсій і пацярпелым пратэстоўцам. У іх ёсць і яшчэ будуць сур'ёзныя фінансавыя выдаткі на адміністрацыйныя працэдуры і аднаўленне здароўя. Некаторыя страцілі працу за сваю пазіцыю або звольніліся самі. Іх важна падтрымаць рублём, не пакідаць адзін на адзін з праблемамі. Асноўны збор ідзе тут, але часам з'яўляюцца і лакальныя кампаніі пад нейкія патрэбы.

  Нядрэнна было б распаўсюдзіць гэтую інфармацыю, каб яна дайшла да тых, у каго таксама ёсць магчымасць заданаціць.

 

Медычная дапамога

  Ужо існуе асобны тэлеграм-чат для медыкаў-валанцёраў – @helpminsktyt.

  Калі ты проста неабыякавы(-ая), знаёмы(-ая) з правіламі аказання першай дапамогі і хочаш дапамагчы параненымі, вось прыкладны спіс таго, што можа спатрэбіцца (дарэчы, такія аптэчкі ў міні-варыянце можна пакінуць у пад'ездзе паміж паверхамі):

– чыстая вада (піць і прамываць слізістыя, лепш у пластыкавай бутэльцы);
– спіртавыя сурвэткі або ізапрапілавы спірт (дапамагае нейтралізаваць аселы на скуры ірытант);
– бінты, марля, вата, эластычныя бінты – перавязваць раны;
– кроваспыняльныя жгуты і лангеты – гэта для прасунутых, лепш загадзя добра вывучыць, як імі карыстацца;
– сумесь любой завісі-антацыды ў дачыненні 1:1 з вадой – добра нейтралізуе газ і дапамагае не атрымаць яшчэ больш сур'ёзныя апёкі слізістай і скуры;
– хлоргексідын, перакіс вадароду – для апрацоўкі ран, яны найбольш бязбольныя;
– абязбольвальныя прэпараты;
– заспакаяльныя – тут важна разумець, што яны запавольваюць рэакцыю;
– кроваспыняльныя прэпараты – прадаюцца па рэцэпце, але часам бываюць у жаночых аптэчках;
– антыгістамінныя – у некаторых можа пачацца алергія на слезацечны газ;
– холадпакеты або грэлкі з халоднай вадой, лёд – на выпадак удараў і ацёкаў;
– кроплі для вачэй па тыпу штучнай слязы – дапамагае аднавіцца раздражнёнай слізістай вачэй.

  І, вядома, выклікай хуткую, калі разумееш, што самастойна дапамагчы чалавеку ты не ў стане.

 

 

Прытулак

  Пратэстоўцам часта трэба схавацца падчас набегаў. Пакінь свой пад'езд адчыненым – закладзі штосьці ў дзверы і папярэдзь суседзяў. Будзь гатовы(-ая) перыядычна спускацца і правяраць, ці не замкнулі дзверы. Вядома, гэты спосаб умоўна бяспечны для цябе і для пратэстоўцаў, бо сілавікі пачалі актыўна правяраць пад'езды і затрымліваць удзельнікаў акцыі ўнутры.

  Можаш прытуліць людзей у сябе ў кватэры – дапамагчы медыкаментамі, даць вады ці ежы, цёплыя рэчы. Ужо існуюць асаблівыя гугл-карты, куды неабыякавыя мінчане наносяць свае каардынаты і пазнакі аб адкрытым пад'ездзе, але наколькі гэты спосаб бяспечны – вялікае пытанне. Інфармацыю можна пакінуць і знайсці ў гэтым тэлеграм-чаце @sosedi97.

  У большасці выпадкаў ва ўдзельнікаў пратэсту няма магчымасці або часу шукаць адрасы, таму чым больш сховішчаў будзе па горадзе, тым прасцей схавацца. Сачы за сітуацыяй у сябе на двары.

 

 

Інфармацыя

  Друкуй улёткі, расказвай людзям пра тое, што адбываецца. Многія заставаліся без сувязі некалькі дзён і не ведалі маштабаў акцый. Ты можаш распавесці пра тое, што адбываецца. Многія не бачаць альтэрнатывы дзяржаўнымі СМІ, і важна данесці іншы пункт гледжання і іншы вугал асвятлення падзей.

  Расказвай замежным сябрам і знаёмым пра тое, што адбываецца ў Беларусі. Прасі распаўсюдзіць іх у сябе. Стукайся ў навіновыя СМІ іншых краін.

  Важна прыцягнуць увагу грамадскасці да вострай сітуацыі. Чым больш будзе інфармацыі, тым менш здагадак, вакууму і няправільных трактовак. І так, цяпер самы час уключыць жорсткага ўнутранага крытыка і фактчэкера, каб адрозніваць укіды ад важнага.

 

Транспарт

  Калі ў цябе ёсць машына або любы іншы транспарт, можна вывозіць пацярпелых з гарачых кропак, падвозіць пітную ваду, медыкаменты або дапамогу, развозіць тых, хто ідзе з акцыі дадому. Пры гэтым трэба разумець, што аўтамабіль не гарантуе табе поўнай фізічнай абароны.

  Скаардынавацца аўтамабілістам можна ў тэлеграм-чаце @avto_help97.

 

Вочы, вушы, камера

  Фіксуй усё, што ты бачыш і чуеш з акна або свайго бяспечнага месца. Чым больш доказаў злоўжывання сілай і службовымі паўнамоцтвамі – тым больш шанцаў заклікаць вінаватых да адказу. На твае відэа могуць патрапіць фрагменты сутычак, несправядлівага звароту пры затрыманні, выкарыстання баявой зброі – пастарайся ўключыць вушы і вочы на максімум.

  Няма магчымасці здымаць – хоць бы запамінай і перадавай інфармацыю ў чат-боты СМІ.

 

Звароты і скаргі

  Нават калі цяпер бюракратычныя спосабы вырашэння сітуацыі падаюцца неэфектыўнымі, немагчыма сказаць, што гэта на 100% так. Таму, калі ў цябе ёсць рэсурс, веды і магчымасць, пішы скаргі, звяртайся ў дзяржаўны апарат, спрабуй дамагчыся справядлівасці. Некаторыя формы можна знайсці тут.

  У цябе ёсць права дазнавацца, дзе твае блізкія, якіх затрымалі, ёсць права пісаць заяву аб знікненні, калі чалавека не знайшлі, ёсць права заявіць, што ты не лічыш падлік галасоў на сваім участку правільным.

  Калі табе некамфортна напісаць зварот асабіста, можна падпісаць актуальную петыцыю.

 

Сітуатыўная дапамога і валанцёрства

  Многія не ведаюць, дзе знаходзяцца іх родныя і блізкія. Людзі ствараюць групы па іх пошуку, складаюць спісы. Праваабарончая арганізацыя «Вясна» стварыла тэлеграм-бот @viasna_bot, які дазваляе знайсці затрыманага(-ую). Але інфармацыі ўсё яшчэ мала. Будзь актыўным(-ай).

  Калі шукаеш свайго роднага, звярні ўвагу на тых, хто побач, і спытай, чым ты можаш дапамагчы ім. Не прапускай пасты пра пошук людзей, манітор групы, распаўсюджвай інфармацыю аб затрыманых, гарачых лініях (напрыклад, «Вясны» +375295433866), адвакатах.

  Днямі шукалі валанцёраў на гарачую лінію, куды тэлефануюць у пошуку блізкіх. Былі заклікі да журналістаў і перакладчыкаў – дапамагчы асвятляць падзеі ў краіне на ўсіх даступных мовах, пісаць матэрыялы і распавядаць сусветным СМІ аб нашай сітуацыі. Псіхолагі могуць аказваць бясплатную дапамогу людзям з посттраўматычным разладам. Увогуле заўсёды можна дапамагаць па сітуацыі.

 

Не падаць духам! Паклапаціся пра свой фізічны і маральны стан, старайся спаць, есці і знаходзіць час на штосьці прыемнае. Важна не давесці сябе да ручкі, інакш сіл на дапамогу проста не застанецца.

Фото: Радыё Свабода, pexels.com i невядомы аўтар (напiшыце нам)