Ядзерны тэст. Што ты ведаеш пра АЭС?

Дзесьці там, у Астравецкім раёне, рыхтуецца да прамысловага пуску новая атамная электрастанцыя. Велізарная, прыкметная, але зусім незразумелая і невядомая. Разам з «Экадомам» 34mag.net вырашыў праверыць, што ты ведаеш пра атамную электрастанцыю, і паглядзець, ці гатовы(-ая) ты да такога неадназначнага суседства. 11 пытанняў – пагналі!

Ядзерны тэст. Што ты ведаеш пра АЭС?

Старт!

Як працуе рэактар АЭС?

Так.

Рэактар стварае ўмовы для сутыкнення нейтронаў з ядром урану 235. Гэта прыводзіць да расшчаплення ядра і вылучэння энергіі.

Не.

Рэактар стварае ўмовы для сутыкнення нейтронаў з ядром урану 235. Гэта прыводзіць да расшчаплення ядра і вылучэння энергіі.

Далей!

Кажуць, што АЭС вырашае праблемы з энергіяй на шмат гадоў наперад. Шмат – гэта колькі?

Ага.

Тэрмін эксплуатацыі атамных энергаблокаў устанаўлівае ўрад канкрэтнай краіны згодна з канкрэтным праектам. Паводле «Дырэкцыі будаўніцтва атамнай станцыі», праектны тэрмін эксплуатацыі энергаблока БелАЭС – 60 гадоў. Пры ўмовах магчымага аднаўлення агрэгатаў тэрмін могуць прадоўжыць на дзесяцігоддзе.

А вось і не.

Тэрмін эксплуатацыі атамных энергаблокаў устанаўлівае ўрад канкрэтнай краіны згодна з канкрэтным праектам. Паводле «Дырэкцыі будаўніцтва атамнай станцыі», праектны тэрмін эксплуатацыі энергаблока БелАЭС – 60 гадоў. Пры ўмовах магчымага аднаўлення агрэгатаў тэрмін могуць прадоўжыць на дзесяцігоддзе.

Далей!

Колькі за апошнія 50 гадоў у свеце здарылася маштабных катастроф, звязаных з ядзернай энергіяй?

Дакладна.

Самыя маштабныя аварыі: на АЭС Фукусіма-1, выкліканая землятрусам і цунамі; у бухце Чажма Японскага мора пры перазарадцы актыўнай зоны рэактара; на АЭС Тры-Майл-Айлэнд – найбуйнейшая ў гісторыі камерцыйнай атамнай энергетыкі ЗША; і, вядома, на Чарнобыльскай АЭС 35 гадоў таму.

Не, аж 14.

Самыя маштабныя аварыі: на АЭС Фукусіма-1, выкліканая землятрусам і цунамі; у бухце Чажма Японскага мора пры перазарадцы актыўнай зоны рэактара; на АЭС Тры-Майл-Айлэнд – найбуйнейшая ў гісторыі камерцыйнай атамнай энергетыкі ЗША; і, вядома, на Чарнобыльскай АЭС 35 гадоў таму.

Далей!

Ці ведаеш, калі энергія БелАЭС пойдзе на продаж, то-бок адбудзецца прамысловы пуск станцыі?

Так.

Урачыстае адкрыццё адбылося яшчэ 7 лістапада 2020 года, але пакуль станцыя не працуе для патрэб прамысловасці і насельніцтва. Пачатак прамысловай эксплуатацыі прызначалі на I квартал 2021 года, а новую дату Мінэнерга не агучвала.

Памыляешся.

Урачыстае адкрыццё адбылося яшчэ 7 лістапада 2020 года, але пакуль станцыя не працуе для патрэб прамысловасці і насельніцтва. Пачатак прамысловай эксплуатацыі прызначалі на I квартал 2021 года, а новую дату Мінэнерга не агучвала.

Далей!

Колькі разоў пасля ўрачыстага адкрыцця БелАЭС адключалі і ўключалі зноўку?

Так.

З 9 лістапада тармазілі станцыю сем разоў: праз паломку электратэхнічнага абсталявання, для «тэставання сістэм электрастанцыі», з-за спрацоўвання сістэмы абароны генератара, «для правядзення выпрабаванняў і рэгламентных работ» (двойчы), «для даследаванняў ксенонавых пераходных працэсаў у рэактарнай устаноўцы» і для праверкі перад «завяршальнымі дынамічнымі выпрабаваннямі».

Не.

З 9 лістапада тармазілі станцыю сем разоў: праз паломку электратэхнічнага абсталявання, для «тэставання сістэм электрастанцыі», з-за спрацоўвання сістэмы абароны генератара, «для правядзення выпрабаванняў і рэгламентных работ» (двойчы), «для даследаванняў ксенонавых пераходных працэсаў у рэактарнай устаноўцы» і для праверкі перад «завяршальнымі дынамічнымі выпрабаваннямі».

Далей!

Як зменіцца жыроўка з пачаткам прамысловай працы станцыі?

Хутчэй за ўсё.

Па дадзеных апанентаў ядзернай энергетыкі, сабекошт электраэнергіі з БелАЭС можа скласці каля 10 цэнтаў за кВт•гадзіну, што ў 2,5 разы больш за кошт электраэнергіі, якая вырабляецца ў Беларусі з расійскага газу. Пасля запуску абодвух рэактараў сабекошт электраэнергіі ў цэлым па энергасістэме вырасце ў 1,8 разы.

Памыляешся.

Па дадзеных апанентаў ядзернай энергетыкі, сабекошт электраэнергіі з БелАЭС можа скласці каля 10 цэнтаў за кВт•гадзіну, што ў 2,5 разы больш за кошт электраэнергіі, якая вырабляецца ў Беларусі з расійскага газу. Пасля запуску абодвух рэактараў сабекошт электраэнергіі ў цэлым па энергасістэме вырасце ў 1,8 разы.

Далей!

За кошт каго будзем акупляць выдаткі на будаўніцтва БелАЭС?

Ага.

Літва адмовілася купляць атамную энэргію БелАЭС, а на еўрапейскі рынак энергія можа патрапіць толькі праз літоўскі транзіт. Расія не мае патрэбу ў дадатковай энергіі і наўрад ці будзе купляць яе не па дэмпінгавых коштах, калі будзе. У Беларусі няма дэфіцыту энергіі: ГРЭС, ГЭС і ЦЭЦ цалкам забяспечваюць патрэбы краіны. Прадаючы беларусам атамную энергію, прыйдзецца кудысьці падзець іншую, памяншаць магутнасці або закрываць электрастанцыі.

Дзе там…

Літва адмовілася купляць атамную энэргію БелАЭС, а на еўрапейскі рынак энергія можа патрапіць толькі праз літоўскі транзіт. Расія не мае патрэбу ў дадатковай энергіі і наўрад ці будзе купляць яе не па дэмпінгавых коштах, калі будзе. У Беларусі няма дэфіцыту энергіі: ГРЭС, ГЭС і ЦЭЦ цалкам забяспечваюць патрэбы краіны. Прадаючы беларусам атамную энергію, прыйдзецца кудысьці падзець іншую, памяншаць магутнасці або закрываць электрастанцыі.

Далей!

Перад запускам станцыю наведалі місіі МАГАТЭ і ENSREG. А якая арганізацыя насамрэч павінна гарантаваць бяспеку БелАЭС?

Менавiта.

Па-сапраўднаму незалежным кантралюючым органам павінен выступаць выключна Дзяржатамнагляд. Мэта МАГАТЭ – дапамагчы краінам у гарантаванні бяспекі па запыце краіны. Арганізацыя можа распрацаваць стандарты бяспекі і правесці трэнінгі для іх укаранення, але яна не кантралюе сітуацыю на станцыі. ENSREG ацэньваюць і даюць рэкамендацыі па праекце, а не па гатовай станцыі. Груба кажучы, не правяраюць якасць бетону. У іх распараджэнні – толькі дакументацыя, якую падае беларускі бок.

Не.

Па-сапраўднаму незалежным кантралюючым органам павінен выступаць выключна Дзяржатамнагляд. Мэта МАГАТЭ – дапамагчы краінам у гарантаванні бяспекі па запыце краіны. Арганізацыя можа распрацаваць стандарты бяспекі і правесці трэнінгі для іх укаранення, але яна не кантралюе сітуацыю на станцыі. ENSREG ацэньваюць і даюць рэкамендацыі па праекце, а не па гатовай станцыі. Груба кажучы, не правяраюць якасць бетону. У іх распараджэнні – толькі дакументацыя, якую падае беларускі бок.

Далей!

Як будзеш рыхтавацца да запуску АЭС?

Шарыш.

Галоўнае – абараніць органы дыхання і стварыць максімальна герметычную прастору.

Не ўратуе.

Галоўнае – абараніць органы дыхання і стварыць максімальна герметычную прастору.

Далей!

А калі раптам бамбане?

Разумна.

Тут патрэбны склеп, хоць пад Гомлем, хоць не. Але можна схавацца і ў кватэры, зачыніўшы вокны, дзверы, форткі і выключыўшы вентыляцыю. Вось падрабязная памятка, як абараніцца ад радыяцыі.

Дарма.

Тут патрэбны склеп, хоць пад Гомлем, хоць не. Але можна схавацца і ў кватэры, зачыніўшы вокны, дзверы, форткі і выключыўшы вентыляцыю. Вось падрабязная памятка, як абараніцца ад радыяцыі.

Далей!

Апошняе пытанне: ці лічыш патрэбным запускаць АЭС цяпер?

Дзякуй.

Крыху разважлівасці гэтай краіне дакладна не пашкодзіць.

Стоп.

Крыху разважлівасці гэтай краіне дакладна не пашкодзіць.

Далей!
Яшчэ раз!