Клайпедафілія

«Беларуская прастора» – гэта частка міжнароднай кампаніі «Show Europe – Show Belarus», прысвечанай усталяванню сувязяў паміж маладымі мастакамі і музыкамі з розных краін. Часам правядзення культурны форум супаў з «Днямі мора», якія больш пасуюць для таго, каб залівацца півасам з пластыку і глытаць каўбаскі пад мясцовых поп-выканаўцаў, чым думаць пра міжкультурнае ўзаемадзеянне. Аднак нашы дзяўчаты і хлопцы здолелі загарнуць вельмі сур’ёзную ідэю ў прыемную для ўжывання форму.

Прастора, будаўніцтва якой заняло два дні, складалася з аўдыявізуальных інсталяцый, музыкальных перформансаў, dj- і vj-сэтаў, фотавыставы і проста добрага настрою. «Важна было падштурхнуць да непасрэднага ўзаемадзеяння ўсіх чальцоў каманды, у якой апынуліся беларускія мастакі, музыкі, дзіджэі і фатографы, а таксама дэкаратар з Вільні і джазавыя выканаўцы з Клайпеды», – распавядае куратарка праекта Аляксандра Ігнатовіч.

Цэнтральнай часткай прасторы была вялізная пыса гарылы, якая, паводле задумы арганізатараў, мусіла сімвалізаваць уяўленне еўрапейцаў пра Беларусь. Дызайнеры Яна Іванова і Кацярына Дробыш, якія ўласнаручна спачатку намалявалі трохмерную мадэль галавы, а потым пабудавалі яе з таго, што знайшлося ў бліжэйшым гіперы, тлумачаць канцэпцыю: «Нас звыкла ўспрымаюць як дзікі, некантраляваны народзец з невядомымі культурнымі традыцыямі. Замежныя медыя пастаянна абсмоктваюць тэмы дзяржаўнага тэрору, так званай апошняй дыктатуры, палітычных вязняў і невысокага ўзроўню жыцця. Яно ўсё так, але ёсць і другі бок. Мы ж ведаем адно аднаго і разумеем, што мы больш падобныя да еўрапейцаў, а не да гарыл. Хіба можна баяцца людзей, якія ствараюць прасунутую музыку, адчуваюць апошнія тэндэнцыі ў дызайне і фота ды могуць паказаць гэта так, каб паставіць на вушы палову горада? Менавіта таму ў пэўны момант гарыла ажыла з дапамогай аўдыявізуальных тэхнік віджэінгу і мапінгу і нібыта набыла чалавечы твар. Твар асобы, якая жыве ў сучасным горадзе і здольная ствараць вакол сябе ўласную крэатыўную прастору».

Дзень першы. Будоўля

Мясцовыя жыхары, якія святкавалі «Дні мора», з недаверам зазіралі ў прастору, дзе ішла будоўля. Цікаўныя нямецкія бабулі, натоўпы якіх апанавалі гатэль, паціху расцягвалі прома-матэрыялы. Колькі разоў зазіралі адміністратары гатэлю, каб упэўніцца, што беларусы яшчэ не распілавалі конфэрэнс-рум на дробныя часткі.

Дзень другі. Папёрла

Як толькі на ўваходзе з’явілася афіша, а прастора запульсавала святлом і гукамі techno і ambient – людзей пачало засмоктваць усярэдзіну. Адбылася прэзентацыя выставы, перформанс з гарылай і паказ кароткіх кінастужак ад беларускіх рэжысёраў. Разыходзіцца нікому не хацелася. Увечары, калі беларускія дзіджэі павылазілі за свае вяртушкі і лупанулі moombahtone і ghetto-funk на ўсю моц, прастора нечакана для саміх арганізатараў ператварылася ў начны клуб. Бесклапотныя літоўскія маладзёны, якіх за вечар прыйшло каля сотні, таньчылі і пінтамі палівалі дывановае пакрыццё гатэля. Аднекуль з’явіліся і бабулі, што задаволена маніторылі тусоўку на ўваходзе. Было нават некалькі хлопцаў у касцюмах марачкоў, якія прызналіся, што не таньчылі так з часоў школьнай дыскатэкі.

Дзень трэці. Вялікая сцэна

Невядома адкуль набраўшыся моцы, дзіджыкі падняліся зрання, каб замуціць імпрэзу з літоўскімі джазістамі на вялікай сцэне гарадской плошчы, дзе Гітлер у 1939-м прымаў ваенны парад. Сярод гледачоў было заўважана некалькі наведнікаў з вечара.

Калі ўсё было скончана, а конфэрэнс-рум разабраны і зачынены, кантрыб’ютар 34 выйшаў папаліць на ганку былой беларускай прасторы. Насупраць спынілася пара. Хлопец тлумачыў дзяўчыне на англійскай: «Ты не паверыш, але пазаўчора тут нічога не было. І сёння ўжо нічога няма. А ўчора здавалася, што адкрылася новае крутое месца. І што за нахер гэта было?»