Emigrant Punk

Ігар Маханёк, 27 гадоў, жыве ў Цюрыху (Швейцарыя) з 2007 года:

– З'ехаў больш за тры гады таму, калі кампанія «Google» прапанавала працаваць праграмістам у іх цюрыхскім офісе. Увогуле, адаптацыя да гэтага часу працягваецца. Галоўныя складанасці – нямецкая мова, якую я зусім не ведаў па прыездзе, і дастатковая закрытасць, кансерватыўнасць мясцовых жыхароў. З іншага боку, да добрага вельмі лёгка прызвычаіцца, і да такіх асаблівасцяў Швейцарыі, як бяспека, спакой, прыгажосць, ветлівасць і надзейнасць, я прызвычаіўся хутка. У самім офісе «Google» адаптавацца было лёгка: амаль усе замежнікі, англійская мова, прыязная адкрытая атмасфера – амаль асобная дзяржава ў дзяржаве.

Асноўныя захапленні – вандроўкі і горныя лыжы. Тут самыя лепшыя ва ўсёй Еўропе лыжныя курорты, і да іх 2–3 гадзіны на транспарце, так што ўзімку бываю ў гарах практычна кожныя выходныя, а летам у тых жа гарах выдатна займацца «хайкінгам» (шпацыры пешшу па перасечанай мясцовасці – 34). Акрамя таго, да ўсіх вялікіх еўрапейскіх гарадоў ад Цюрыха лёгка даехаць ці даляцець, таму кожны месяц-два куды-небудзь езджу. У Цюрыху штотыдзень гуляем з калегамі ў футбол. Хаджу на выступы цікавых мне гуртоў – быў на «Metallica», «Rammstein», «Nightwish», «Tarja».

Я часта езджу ў Беларусь, так што не заўсёды адчуваю, што «з'ехаў». Пакуль я працую ў «Google», чыйго офіса няма ў Беларусі, змяняць кампанію не планую. Дый потым, калі ствараць свой бізнес, то хацелася б убачыць прыдатныя ўмовы ў краіне. Я мару, калі наступіць такі час, што я змагу дабіцца ўсяго ў Беларусі. Увогуле, усіх тых станоўчых якасцяў Швейцарыі, якія я пералічыў вышэй, мне не хапае ў Беларусі. Асноўныя, напэўна – гэта бяспека і свабода перамяшчэння (у плане адсутнасці неабходнасці віз па Еўропе і лёгкасці прыдбання квіткоў).

Жыву ў здымнай кватэры на ўскраіне Цюрыха – з аднаго боку, у мяне проста за домам пагорак і прыгожы выгляд, з другога – 20 хвілін да цэнтра горада. Прыязджайце ў госці, запрашу, пакажу. Чаго мне тут не хапае? Ну, хіба што прамога рэйса Цюрых–Менск.

___________________________________________________________

Ірына (прозвішча папрасіла не называць), 23 гады, жыве ў Катманду (Непал) 4 месяцы:

– Прыехала ў Катманду чатыры месяцы таму ўслед за каханым чалавекам (ён працуе тут праект-менеджарам), ні пра што асабліва не думаючы. У адзін дзень сабрала валізкі – і вось я тут. Для мяне Непал зусім не тая краіна, у якой можна застацца назаўсёды. Але тут можна зарабіць грошы, тут можна шмат на што паглядзець, год ці два для мяне будзе дастаткова. А потым дадому… Ці не дадому…

Тут брудна, пыльна і часта дрэнна пахне. Калі я выйшла з аэрапорта і пабачыла кучу дрэнна апранутых таксістаў, якія нешта крычалі, мне зрабілася страшна. А праз некалькі тыдняў я ўжо перастала звяртаць увагу на бруд і напаўразбураныя будынкі ды нават пачала знаходзіць у іх нейкую прыгажосць. Бо ўвесь гэты пыл і шум нібы частка іх культуры.

Тут больш бедных, але яны чамусьці дабрэйшыя і ўмеюць радавацца дробязям, людзі ўмеюць быць удзячнымі. Нашы суайчыннікі тут цягнуцца адзін да аднаго, ходзяць у госці з «селядцом пад футрам» і «Аліўе», запрашаюць на дранікі і бліны. Так па-суседску, у нас такога ўжо няма... Калі хтосьці едзе на радзіму, прымае ў іншых замовы, каб прывесці якога-небудзь смакоцця ці гарэлкі.

Я жыву ў камфортнай кватэры з дзвюма спальнямі і двума ваннымі пакоямі, у самім будынку ёсць кругласутачная ахова, трэнажорная зала, саўна, басейн. Тут часта здараюцца праблемы з электрычнасцю, святло могуць адключаць на некалькі гадзін на дзень, гэта бывае практычна штодня. Ёсць праблемы з пітной вадой – яе трэба замаўляць прыкладна раз на тыдзень. Інтэрнэт дарагі. Але гэта дробязі.

Раніцай я хаджу на курсы англійскай мовы, потым іду ў краму ці дадому. Сустракаюся з сяброўкай, з якой тут пазнаёмілася, яна з Украіны. Мы ідзем гуляць па крамах (цэны на адзенне тут нашмат ніжэйшыя), у турыстычным квартале Тамела можна прыдбаць сабе чаго-небудзь у мясцовым стылі. Мы п'ем каву, абедаем у горадзе. Увечары я звычайна са сваім маладым чалавекам хаджу ў трэнажорную залу, саўну, басейн.

___________________________________________________________

Кірыл Івашчанка, 27 гадоў, жыве ў Таронта (Канада) з 2006 года:

– Я рабіў, напэўна, усе віды працы, якія толькі было можна знайсці новаму імігранту. Ад афіцыянта ў рускім рэстаране да дэкана ў прыватным каледжы. Цяпер я ўладальнік невялікай кампаніі, якая займаецца грузаперавозкамі паміж Канадай і ЗША, а ў вольны час раблю людзям тату (у мяне ёсць ліцэнзія прафесійнага татуіроўшчыка).

Можна бясконца пералічваць даступнасць матэрыяльных выгодаў, але галоўнае, чаму я не хачу ехаць назад – гэта стаўленне людзей адзін да аднаго. Канада адрозніваецца ад Амерыцы і ўсіх еўрапейскіх краін. Людзі, якія жывуць тут, збеглі ад усяго таго негатыву, які сустракаецца там, і пабудавалі свой новы свет: вольны ад забабонаў і чалавечай дурасці. І ў іх гэта атрымалася.

Адзін прыклад з майго жыцця. Калі ў цябе ўначы заканчваецца бензін, незнаёмыя людзі спыняюцца і пытаюць, чым дапамагчы. Затым вязуць цябе за трыццаць з лішнім міль да бліжэйшай запраўкі, купляюць паліва за свой кошт, а потым вязуць назад. Пры гэтым не бяруць у цябе нічога за гэта, а толькі просяць наступны раз дапамагчы камусьці іншаму. І яшчэ людзей тут зусім не хвалюе, хто ты і адкуль.

Ці адчуваю я сябе тут чужым? Я хутчэй у Менску адчуваў сябе чужым у школьныя гады, калі вучыўся ў інстытуце і працаваў па начах у інтэрнэт-кавярні. Напэўна, таму і з'ехаў. Вяртацца я не збіраюся. Мне было вельмі сумна, калі я пасля пяці гадоў жыцця ў Канадзе прыехаў у Беларусь, і ў першы ж дзень мне захацелася назад, дадому. Гэта як падарожжа ў мінулае гадоў на пятнаццаць. Дарэчы, у Менску мяне ўразілі кошты. Нават бульба ў вас даражэйшая! Таннейшыя толькі цыгарэты, алкаголь, малочныя прадукты і хлеб.

Што больш за ўсё раздражняе ў Канадзе? Страхавыя кампаніі, аператары сотавай сувязі і людзі, якія жывуць у рускіх кварталах, не спрабуюць вывучыць мову і пастаянна ўспамінаюць пра тое, як добра было на радзіме, але чамусьці не вяртаюцца назад.

Што яшчэ? Вельмі люблю хадзіць на хакей. Дарэчы, не зважаючы на тое як гуляе «Toronto Maple Leafs», тут заўсёды поўныя трыбуны. Ніхто не пакідае гульню да яе заканчэння, як мне даводзілася бачыць у Менску на гульнях зборнай Беларусі па футболе. Самі канадцы кажуць: «Усё роўна, перамаглі мы ці прагулялі – гэта нашая каманда і гэта нашае захапленне». Успамінаючы пра хакей, нельга не згадаць Мішу Грабоўскага, якога ў Таронта проста любяць. І калі я раней казаў, што прыехаў з Беларусі, можна было пачуць што заўгодна, то цяпер гэта стоадсоткавае: «А, Майкл Грабоўскі!»

Дзмітрый Какарук, 29 гадоў, жыве ў Мельбурне (Аўстралія) з 2007 года:

– З'ехаў я ў 2004 годзе, спачатку ў Піцер, «за доўгім рублём». Так ужо здарылася, што ў дзяцінстве і юнацтве часта бываў за межамі СССР і бачыў розніцу ва ўзроўні жыцця. Таму з дзяцінства маёй марай было з'ехаць. Асабліва востра гэта жаданне дало пра сябе ведаць напрыканцы 1990-х, калі сытае заходняе жыццё вельмі выразна кантраставала з шэрай неўладкаванасцю ў нас. Крызіс 1998-га толькі падліў алею ў агонь. У выніку мара здзейснілася – улетку 2007-га я апынуўся ў Аўстраліі.
 
Першыя два гады было цяжка. Пошук працы і сяброў, адзінота. Вечная нястача грошай. Потым была праца ў трох месцах адразу, па 14–15 гадзін запар, практычна без выходных. Змяніў куча месцаў працы – быў афіцыянтам, прыбіральшчыкам, кіроўцам-кур'ерам, таксістам, рознарабочым на будоўлі, плітачнікам, майстрам па гіпсакардоне, аператарам пераддрукарскай падрыхтоўкі, дызайнерам, выкладчыкам. А цяпер я – print solutions engineer, х…й ведае, як перакласці. Інжынер друкаваных рашэнняў, ці што... Ведаў бы, што так цяжка будзе, хер бы я куды паехаў.

Цяпер усё больш-менш стабілізавалася. Само жыццё ад жыцця ў Беларусі практычна не адрозніваецца. З панядзелка да пятніцы «праца – спартзала – хата», часам кінатэатр, часам бар. Выходныя праходзяць па-рознаму. Часам клубы ўсю ноч напралёт або доўгія размовы ў гасцях. А часам горны ровар, хайкінг, паляванне, рыбалка, джыпінг (як хайкінг, толькі на джыпах – 34).

Здымаю разам з таварышам невялікі дом: тры спальні і двайны гараж. Ёсць задні дворык, дзе можна прыгатаваць шашлыкі. У двары расце лімон і мандарын, зімой, калі ўсё паспявае, гэта выглядае вельмі прыгожа.

Не памятаю, калі апошні раз мэтанакіравана адкрываў беларускія навіны. У тую краіну, якую з сябе ўяўляе сучасная Беларусь, вяртацца не хачу. Як часта адчуваю сябе чужым? Пастаянна, кожны дзень. Але дрэнна не гэта. Горш за ўсё, што прыехаўшы ўзімку 2011-га ў Беларусь, я сябе таксама адчуў чужым.

___________________________________________________________

Даша Шут, 26 гадоў, жыве ў Осла (Нарвегія) з 2005 года:

– Паехала ў Нарвегію летам 2005-га. Вельмі хацелася чагосьці новага, атрымаць досвед, выпрабаваць сябе. Пошук асабістай ідэнтычнасці, так бы мовіць. Складанасці былі ў тым, што я зусім не разумела розніцы ў менталітэце паміж беларусамі і нарвежцамі. Таксама складана было тое, што ў мяне тут не было зусім ніякіх знаёмых. Было лета, прыгожа вельмі, маладыя людзі гулялі ў парку ў крыкет і пілі піва. Побач з гэтымі шчаслівымі незнаёмымі нарвежцамі асабліва востра адчувалася, што я ў краіне адна.

Цяпер я вучуся ў магістратуры ўніверсітэта Осла на аддзяленні міжнародных адносін. Працую выкладчыкам рускай мовы ў тым жа ўніверы. Жыву са сваім маладым чалавекам у двухпакаёвай кватэры. Цягам чатырох гадоў я спявала тут у хоры, але пакуль з гэтым паўза. Цяпер ужо так шмат сяброў тут, што ўсе выходныя – суцэльныя вечарынкі, пікнікі і дні нараджэння. Часта хаджу ў оперу (у яе сапраўды варта хадзіць), баўлю шмат часу на прыродзе, езджу зімой на лыжах, летам гуляем у «куб» (шведскі аналаг рускіх «гарадкоў» – 34), хаджу ў Дом літаратуры на імпрэзы, дэгустую віно. Хутка пайду на канцэрт «Foo Fighters»!

Маё замежжа адрозніваецца ад Беларусі тым, што ёсць больш магчымасцяў падарожнічаць, сесці на самалёт і правесці выходныя ў Лондане, Парыжы ці Маскве. Вучоба тут не параўнальная з тым, што было ў Беларусі. Жыць шмат у чым цікавей і весялей. Праблема толькі ў тым, што няма тут сям'і і старых сяброў.

Навінамі з Беларусі цікаўлюся ўсё менш. Змены адбываюцца нячаста, таму і цікавасць мая згасае патроху. Пра вяртанне думаю, але калі я вярнуся, то толькі на нейкі абмежаваны тэрмін. Мне цяжка сабе ўявіць, дзе я там здолею рэалізаваць свае веды, якія атрымала тут.

Днём я звычайна занятая ва ўніверсітэце, у вольны час шмат чытаю. Увечары ідзем з маім сябрам дадому. Купляем прадукты ў супермаркеце або едзем у цэнтр і вячэраем у сушы-кавярні. Калі вячэраем дома, то часцей за ўсё рыхтуем така, рыбу, салату, тыка-масалу (страва з курыцы з індыйскай кухні – 34), піцу, рызота, дранікі, пельмені. Часам сырная талерка і бутэлька віна. Потым глядзім узяты напракат фільм ці ідзем у оперу. Цяпер травень, цёпла, таму часта ладзім пікнікі ў парку.

___________________________________________________________

Мы падрыхтавалі гайд па тым, што рабіць, каб застацца ў Беларусі. Клікай на карцінку каб разглядзець падрабязней.

Дзяліся сваімі гісторыямі, меркаваннямі і лінкамі! Можа, ты таксама плануеш з’ехаць? Ці ў цябе ёсць жалезабетонныя аргументы, чаму трэба застацца? А можа, за тваім акном апошнія пяць гадоў Індыйскі акіян? Пішы.